Heo nái giảm khả năng sinh sản vào mùa hè

| Ngày17/07/2019

Heo nái được chăn nuôi vào mùa nóng thường có khả năng sinh sản và năng xuất kém hơn các mùa khác trong năm. Heo nái thường bị stress, thời gian lên giống trở lại lâu hơn, tỷ lệ đậu giảm … trại thường gặp các vấn đề về sinh sản nhiều hơn các mùa khác trong năm. Như vậy chúng ta cần đặt một câu hỏi: Tại sao cùng một cách quản lý nhưng vào thời điểm khác nhau của năm lại dẫn đến kết quả khác nhau?

 

Sau đây là tình hình thực tế tại một trại chăn nuôi được chúng tôi theo dõi trong 03 năm để đánh giá khả năng sinh sản vào mùa hè của heo nái

 

Xem thêm:

»› Nâng cao năng suất chăn nuôi heo nái
»› 7 biện pháp hạn chế heo mẹ đè chết heo con sơ sinh

 

 

Tình hình chung của trang trại chăn nuôi heo nái được theo dõi.

Trang trại được chúng tôi theo dõi có quy mô 1200 nái F1 giống Duroc x Landrace, Trại bắt đầu được theo dõi từ tháng 12 năm 2016 ở Catalonia - Tây Ban Nha

 

Trang trại được chia làm 2 khu: Khu chuồng nái và khu chuồng heo cai sữa (heo con được nuôi tới 20kg). Hai khu chuồng cách nhau 150 mét.

Khu nái và khu cai sữa cách xa nhau ở trại chăn nuôi heo nái được theo dõi
Hình 01: Khu nái và khu cai sữa cách xa nhau ở trại chăn nuôi heo nái được theo dõi

Trại ổn định với PRRS và heo con cai sữa âm tính tính với PRRS. Toàn bộ nái được tiêm vaccine PRRS sống, vaccine đóng dấu và parvovirus tiêm nhắc lại mỗi lứa đẻ. Nái hậu bị có cùng lịch vaccine với nái dạ.

 

Các chỉ tiêu ở chuồng đẻ khá tốt: 14,5 heo con/lứa, 12,7 heo con cai sữa/lứa và khối lượng cai sữa 7,5 kg/heo.

 

Chỉ tiêu năng suất ở chuồng bầu: tỷ lệ phối đạt 89,5% và tỷ lệ đẻ 88.4% (FR) nhưng có sự giảm đáng kể tỷ lệ đẻ khi nái phối giống vào các tháng 7,8,9 năm 2016.

Hình 02: Năng xuất heo nái giảm bất thường vào các tháng 7,8,9 năm 2016
Hình 02: Năng suất heo nái giảm bất thường vào các tháng 7,8,9 năm 2016

Mỗi heo Nái đẻ được nuôi trong một ổ chuồng riêng trong thời gian nuôi con, đến khi phối giống chúng được nuôi tập trung (không nuôi trong khung chuồng bầu như ở Việt Nam).

 

Thức ăn được cung cấp bởi máy cho ăn điện tử với dãy kín và máng ăn tự động ở chuồng hở. Heo được ăn theo cùng một chương trình dinh dưỡng phù hợp với nhu cầu tiêu chuẩn của Heo nái

Máng ăn tự động được sử dụng cho heo nái mang thai ở khu vực chuồng hở
Hình 03: Máng ăn tự động được sử dụng cho heo nái mang thai ở khu vực chuồng hở

 

Ô chuồng nái đẻ ở trại
Hình 04: Ô chuồng nái đẻ ở trại

 

Xuất hiện vấn đề trong trại heo nái

Tháng 9/2016: Tỷ lệ phối giống xấu đi sau lô phối từ tuần 26.

 

Trong chuyến thăm của chúng tôi đến trại, chúng tôi thấy rằng thời gian phối giống trở lại sau cai sữa vẫn duy trì trong những tháng mùa hè và điều này khớp với nhận xét của công nhân ở chuồng đẻ rằng những nái được theo dõi không có vấn đề gì lượng thức ăn trong thời gian nuôi con tốt và động dục trở lại sau cai sữa tốt.

 

Năng suất sinh sản không thay đổi kể từ ngày 24/9 nhưng có sự tăng tỷ lệ động dục trở lại bất thường vì vậy chúng tôi quyết định siêu âm lần hai ở ngày 33 của thai kỳ ở những con nái được chẩn đoán là có thai ở ngày 24. Kết quả là những heo này không có thai, ngoài ra chúng còn biểu hiện nằm sát gần nhau thành một nhóm trong chuồng.

 

Người quản lý trong chuồng nái bầu cũng nói rằng nhiều lần anh ta thấy một nhóm heo nái có biểu hiện mất phôi (hình 5)

Hình 05: Minh họa về kết quả chẩn đoán có thai ở ngày 33 của thai kỳ.
Hình 05: Minh họa về kết quả chẩn đoán có thai ở ngày 33 của thai kỳ.

Tìm hiểu nguyên nhân động dục trở lại: bệnh lepto?

Vấn đề có vẻ giống với một bệnh truyền nhiễm mặc dù những nái không có thai nhưng không có biểu hiện lâm sàng và không ngừng ăn một ngày nào từ khi chúng được nuôi trong chuồng bầu. Vì vậy rất khó để kết luận hay nghi ngờ tới các bệnh truyền nhiễm.

 

Chúng tôi lấy mẫu máu từ heo có kết quả đã mang thai ở ngày 33 của thai kỳ (đánh dấu màu xanh, bảng 1), nái không có thai (màu cam, bảng 1) và nái bị mất phôi (màu đỏ, bảng 1). Người ta nghĩ rằng nguyên nhân có thể do bệnh lepto do trước đây trại đã từng gặp vấn đề tương tự ( 4 năm trước cũng có sự giảm tỷ lệ đẻ trong các tháng 7, 8, 9 (hình 6)). Xét nghiệm huyết thanh học MAT được thực hiện nhưng không có kết quả dương tính và không có sự khác biệt giữa các nhóm nái (bảng 1).

 

Như vậy vấn đề của trại không phải có nguyên nhân từ bệnh truyền nhiễm.

 

Bảng 01: Kết quả xét nghiệm huyết thanh vơi 03 nhóm heo
Bảng 01: Kết quả xét nghiệm huyết thanh vơi 03 nhóm heo

 

Hình 06: Năng suất heo nái được theo dõi từ năm 2013 - 2016
Hình 06: Năng suất heo nái được theo dõi từ năm 2013 - 2016

 

Vấn đề heo nái phối giống không đậu được kết luận: do vô sinh theo mùa?

Trước khi đưa ra những nghi ngờ về vấn đề của trại, chúng tôi không thay đổi cách quản lý cũng như không sử dụng thuốc, tuy nhiên tỷ lệ sinh sản trong tháng 10 đạt gần 94% tương đương với tháng 11 và 12. Vấn đề này trên nái đã được tự hồi phục mà không có sự can thiệp nào nhưng có vẻ như chúng ta phải giải quyết vấn đề này một lần nữa, vì vậy chúng ta cần phải đưa ra các giả thiết các để chứng minh sự giảm tỷ lệ đẻ trong lịch sử tương ứng với thời gian phối giống ở mùa hè.

 

Thật lạ khi cho rằng các nguyên nhân truyền nhiễm xuất hiện vào cùng thời điểm ở tuần 28 qua các năm làm tăng tỷ lệ động dục trở lại bất thường, vì vậy chúng tôi đã tìm hiểu về các bài viết về: thay đổi nhịp điệu sinh học, thay đổi nhịp tuần hoàn, melatonin và vô sinh theo mùa.

 

Có một số vấn đề sinh sản liên quan đến vô sinh theo mùa trên heo như: Tăng thời gian động dục sau cai sữa (WSI), giảm tỷ lệ đẻ, muộn thành thục về tính và giảm số heo con đẻ ra trên lứa. Các yếu tố môi trường và quản lý góp phần làm trầm trọng hơn các triệu chứng này (theo Olli Peltoniemi và Juha Virolainen trong sinh sản của nái hậu bị và nái rạ theo mùa)

 

 

Chu kỳ ánh sáng đóng vai trò quan trọng đối với sự vô sinh theo mùa. Vùng dưới đồi của nái nhận thông tin về thời gian chiếu sáng ban ngày thông qua thời gian và nồng độ melatonin trong máu và khi thời gian chiếu sáng giảm sẽ làm giảm dẫn truyền và lượng hoocmon GnRH.

 

Sau 6 - 8 tuần giảm chu kỳ quang ( vào tháng 7, 8 và 9) lượng hoocmon GnRH bắt đầu giảm và kéo theo lượng hoocmon LH và FSH cũng như progesterone giảm tiết. Lượng progesterone giảm đến mức sảy thai phụ thuộc vào sự tương tác với các yếu tố còn lại. Trong số các yếu tố này, điều khác biệt của trại chúng tôi so với các trại khác có cùng phương pháp quản lý và giống là hệ thống cho ăn và nuôi chung nái trong ô chuồng tập thể sau khi phối. Và đây sẽ là nơi chúng tôi thực hiện sự thay đổi vào mùa hè năm 2017

 

Những thay đổi được thực hiện ở mùa hè tiếp theo, năm 2017.

Ở tuần thứ 24, nái được nuôi trong chuồng bầu và thức ăn có năng lượng = năng lượng duy trì + 60%, chúng còn được cho củ cải đường từ sau khi phối giống đến ngày 40 của thai kỳ.

 

Đã có sự cải thiện đáng kể về tỷ lệ đẻ ở những tháng hè so với năm trước cụ thể tăng 15% (hình 7). Các phương pháp thực hiện đã giữ ổn định tỷ lệ động dục trở lại bất thường vào tháng 7 và tháng 9 nhưng tỷ lệ này vẫn cao ở 2 tuần trong tháng 8 khiến cho tỷ lệ sinh sản chỉ ở mức 70%. Chúng tôi hài lòng với kết quả này và mặc dù vẫn còn có thể tăng thêm nữa tỷ lệ sinh sản nhưng chúng tôi vẫn không biết làm cách nào.

Hình 07: Kết quả năng suất heo nái năm 2016-2017
Hình 07: Kết quả năng suất heo nái năm 2016-2017

 

Những thay đổi nhiều hơn nữa vào mùa hè năm 2018.

Năm 2018 trại xuất hiện dịch PRRS đã làm giảm đáng kể tỷ lệ đẻ trong quý I vì vậy để duy trì tỷ lệ đẻ cho cả năm hơn bao giờ hết cần phải đạt tỷ lệ đẻ tốt vào mùa hè. Kể từ tuần 24 chúng tôi đã thực hiện các phương pháp như năm 2017 (khẩu phần ăn có năng lượng = năng lượng duy trì+ 60% và cho ăn tự do củ cải đường). Tháng 7 bắt đầu với kết quả phối giống tốt ở ngày thứ 24 nhưng lại giảm ở ngày 33.

 

Sau đó, người quản lý trại đã đưa ra quyết định rằng: trong tháng 7 sẽ được nuôi trong chuồng tập thể với 80 con dùng hệ thống máy cho ăn điện tử, vì vậy gộp các lô nái để thành một nhóm. Liệu rằng việc trộn heo lại như vậy và việc heo phải xếp hàng để lấy thức ăn trong máy có gây ra stress làm giảm lượng hoocmon progesteron và tăng tỷ lệ động dục trở lại bất thường ?.

 

Để giải quyết vấn đề này, từ tuần 31 nái được nuôi trong chuồng tập thể với số lượng 20 con sử dụng máng ăn tự động riêng lẻ. Điều này đảm bảo tất cả heo được ăn ở cùng một thời gian. Ngoài ra kể từ tuần 35 chúng tôi đã sử dụng heo đực thắt ống dẫn tinh nuôi cùng với nhóm heo nái để giảm tính hung hăng và có thể làm tăng lượng progesterone. Kết quả của cả hai sự thay đổi trong khâu quản lý đã rất ấn tượng (hình 9) trong tháng 8,9,10 kết quả đều tốt hơn năm 2018. Chúng tôi đang mong chờ kết quả vào mùa hè năm nay.

Hình 08: Năng suất của heo nái trong năm 2018
Hình 08: Năng suất của heo nái trong năm 2018

Kết luận

Với cùng một cách quản lý trong năm nhưng có thể dẫn đến kết quả khác nhau do heo là động vật sinh sản theo mùa vì vậy chúng ta cần thay đổi cách quản lý phù hợp với điều kiện môi trường để duy trì năng suất trong cả năm.

 

VietDVM team 
Nguồn: Pig 333

  • Hãy là người đầu tiên bình luận về bài viết này
Bình luận như khách
Hoặc đăng nhập để bình luận
0 / 3000 Giới hạn ký tự
Chuỗi của bạn nên trong khoảng 10-3000 ký tự
Lưu ý: Bình luận của bạn sẽ phải đợi kiểm duyệt trước khi hiển thị.
Điều khoản & Quy định.
Xem thêm:

 

LIÊN HỆ

VietDVM - Trang thông tin và kiến thức
chăn nuôi thú y uy tín và lớn nhất Việt Nam

Hotline: 0934-671-388  |  Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

  Bạn đang sử dụng VietDVM v3.6
© Bản quyền thuộc về VietDVM™
Ω Vận hành và khai thác bởi công ty CP Ứng dụng & Truyền thông X7PLUS® JSC
Giấy phép số 391/GP-BTTT cấp bởi Bộ Thông tin và truyền thông.
® Website VietDVM.com đã đăng ký Luật bản quyền quốc tế.    DMCA.com Protection Status

 

 

 

  • VietDVM - Trang thông tin và kiến thức Chăn nuôi Thú y uy tín và lớn nhất Việt Nam

    © Bản quyền 2014 - 2018 thuộc về VietDVM™. ¶ Bạn đang sử dụng VietDVM™ v3.6

    ∩ Giấy phép số 391/GP-BTTT cấp bởi Bộ Thông tin và truyền thông.

    ® Website VietDVM.com đã đăng ký Luật bản quyền quốc tế.

    Ω Vận hành và khai thác bởi Công ty CP Ứng dụng và Truyền thông X7PLUS - X7PLUS® JSC

    VPGD: Tầng 8, tòa nhà Hanoi Creative City, Số 1 Lương Yên, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.

    Email: X7PLUS.jsc@gmail.com | Website: www.X7PLUS.com

  • Liên hệ nội dung & kết nối VietDVM:

    Facebook: @congdongVietDVM | Twitter: VietDVM | Likedin: /in/VietDVM

    Hotline: 0934-671-388 | Email: vietdvm@gmail.com

     

    Liên hệ quảng cáo & hợp tác:

    Tel: 0246-2949-951 | 0934-671-388 | vietdvm@gmail.com

  • logo X7PLUS DMCA.com Protection Status